1 ... 282 283 284 285 286 287 288 289 ... 298

Elmi redaktorlar: Əziz Məmmədov - səhifə 286

səhifə286/298
tarix17.01.2018
ölçüsü6.34 Mb.

Ətraf  təbii  mühitin  mühafizəsinin  və  ekoloji  təhlükəsizliyin 

təminatının  iqtisadi  mexanizm  alətlərindən  biri  də  müəssisə  və 

təşkilatların, o cümlədən insanların, onların mülkiyyət obyektlərinin, 

gəlirlərinin ekoloji və təbii fəlakətlərə, qəzalara qarşı könüllü və ya 

icbari  ekoloji  siğortasıdır.  Ekoloji  siğorta  məvhumu  ilə  aşağıdakı 

fəaliyyətlər kompleksi nəzərdə tutulur: 

  müəssisənin məsuliyyətinin siğortası. Bu qəfil və qərəzsiz qəzalar 

nəticəsində ətraf təbii  mühitin  çirklənməsi zamanı  yaranan  yüksək 

ekoloji  təhlükə  mənbəyinin,  əmlak  maraqlarının  siğortası 

nəticəsində  vurulmuş  ziyanın  kompensasiyasını  təmin  edir,  təbiəti 

mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi, ekotəhlükəsizliyin təmin 

edilməsi üçün əlavə maliyyə mənbəyi yaradır. 

 

vətəndaşlarin və hüquqi şəxslərin həyati vacib maraqlarına qarşı 

ekoloji  təhlükə  yaradan  əvvəllər  çirklənmiş  təbiət  obyektlərinin 

sahibkarlarının  (istifadəçilərin)  məsuliyyətinin  siğortası.  Ekoloji 

risklərin retrospektiv siğortası. 

Ekoloji  siğortanm  iqtisadi  mahiyyəti  ondan  ibarətdir  ki,  o,  siğorta 

təşkilatlarında  və  ya  yaradılmış  siğortafondlarında  pul  vəsaitlərini 

cəmləşdirir,  üçüncü  şəxslərə  vurulmuş  ziyanı  kompensasiya  etmək 

məqsədilə  bu  vəsaiti  onlar  arasında  yenidən  bölüşdürür.  Ekoloji  siğorta 

aşağıdakı funksiyaları həyata keçirir: 

 

preventiv  funksiya  

(fövqəladə  hallar  nəticəsində  yaranan 

qəzalılığı  və  vurulmuş  ziyanı  azaldan  preventiv  tədbirləri 

maliyyələşdirmək); 

 

nəzarət  funksiyası  

(siğorta  olunanın  həyata  keçirdiyi  preventiv 

tədbirlərə siğorta təşkilatı tərəfindən nəzarət); 

 

sosial  funksiya  

(əhalinin  müdafiəsi:  siğorta  təşkilatı  tərəfindən 

ayrılmış  vəsait  müəssisə  işçilərinin  və  əhalinin  sosial  müdafiəsinə 

yönəldilir); 

 

kompensasiya  funksiyası  

(vurulmuş  ziyan  və  məruz  qalmış 

itkilərin kompensasiyası); 

 

investisiya  funksiyası  

(siğorta  ehtiyatından  investisiya 

fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsi); 

 

informasiya funksiyası 

(siğorta haqqında müqavilənin şərtlərinə 

əsasən siğortalanmış müəssisədə ekoloji audit aparılır). 

Azərbaycanda siğorta işi neft sənayesinin yaranması və inkişafı ilə 

bağlıdır.  İlk  neft  və  gəmiçilik  şirkətlərinin  yaranması  və  inkişafı  siğorta 

işinin  təşkilinə  zəmin  yaratdı.  Azərbaycanda  siğorta  sahəsində  fəaliyyət 

göstərən  ilk  şirkət  dəniz  gəmilərinin  siğortası  ilə  məşğul  olan  

“Lloyd” 

ingilis siğorta şirkətinin filialı, yüklərin siğortası ilə məşğul olan 

632 



“Repman  və  Rust”  

ticarət  evi,  

“Alman  Livantiya  Xətti”  

Cəmiyyəti 

olmuşdur.  1912-ci  ildə  təkcə  Bakıda  30  siğorta  cəmiyyəti  və  agentliyi 

fəaliyyət göstərirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Azərbaycan 

Parlamentinin  1918-ci  il  iclasında  

“fəhlə  məsələsi”  

məramnaməsində  ( 

müddəa  )  digər  məsələlərlə  yanaşı,fəhlələrin  siğorta  edilməsi, 

müəssisələrdə  tibb  xidmətlərinin  təşkili  məsələləri  də  qeyd  edilir 

(Səməndərov S., 2013). Azərbaycanda siğortanm növləri 

könüllü və icbari 

formada həyata keçirilir. Bu gün Azərbaycanda aşağıdakı siğorta xidmətləri 

mövcuddur: 

 

həyat  siğortası-  

siğortalanmış  şəxsin  ölümü,  sağlamlığı,  iş 

qabiliyyətini  bu  və  ya  digər  dərəcədə  itinnəsi  ilə  bağlı  siğorta 

növüdür; 

 

qeyri-həyat siğortası-  

siğortaçıya vurulan zərərin ödənilməsi ilə 

bağlı olan siğorta növüdür; 

 

könüllü siğorta- 

siğorta ilə siğortalı arasında bağlanan müqavilə 

əsasında  müəyyən  olunur.  Könüllü  siğortanm  aparılması  qaydası 

“siğorta  haqqında”  qanunla  və  Azərbaycan  Respublikasının  Mülki 

Məcəlləsi ilə müəyyənləşdirilir. 

Azərbaycan Respublikasının 

“İcbari ekoloji siğortasısı haqqında” 

qanunu  ətraf  təbii  mühitin  qəza  nəticəsində  çirklənməsi  zamanı  əhalinin 

həyatına, sağlamlığına, əmlaka, ətraf təbii mühitə vurulan zərərə görə mülki 

məsuli}^ətin  icbari  siğortalanması  şərtlərinin  və  mənafelərinin 

qorunmasına  təminat  verir.  Ekoloji  siğorta  haqqında  qanunvericilik 

Azərbaycan  Respublikasının  Mülki  Məcəlləsinə,  “Siğorta  haqqında”, 

“Ətraf  mühitin  mühafizəsi  haqqında”,  “Texniki  təhlükəsizlik  haqqında” 

qanunlarına  və  digər  normativ  hüquqi  aktlara  əsaslanır.  

Ekoloji  siğorta 

fəaliyyəti- 

təhlükə mənbəyinə malik olan və mülki məsuliyyəti siğortalanan 

müəssisənin və ya fərdi sahibkarın obyektində 

mümkün qəza və texnogen 

fəlakət  

nəticəsində  əhaliyə,  əmlaka  və  ətraf  mühitə  vurulan  zərərin 

ödənilməsi üçün təminat sisteminin yaradılmasına yönəldilən, qanuna görə 

həyata  keçirilən  siğortaçılarm  və  siğorta  bazarının  digər  iştirakçılarının 

fəaliyyətidir.  Ətraf  təbii  mühitin  qəza  nəticəsində  çirklənməsi  zamanı 

insanların həyatına və sağlamlığına, üçüncü şəxslərin əmlakına, habelə ətraf 

təbii mühitə vurduğu zərərə görə təhlükə mənbəyi olan müəssisələrin mülki 

məsuliyyəti ilə bağlı əmlak mənafeləri 

ekoloji siğorta obyektidir. 

Ekoloji 

siğorta təhlükə mənbəyi olan müəssisə ilə siğortaçı arasında qanunvericiliyə 

uyğun olaraq bağlanan müqavilə əsasında aparılır 

(şəkil 11.9). 

Bu müqavilə 

Azərbaycan  Respublikası  Nazirlər  Kabinetinin  “İcbari  ekoloji  siğorta 

müqaviləsinin bağlanma Qaydası və icbari ekoloji siğorta müqaviləsi və 

633 



:

files -> book
book -> Kendi Kendine
book -> Qabriel Qarsia Markes "Patriarxın payızı" Roman Latın Amerikasının Nobel mükafatı laureatlı dünyaşöhrətli yazı
book -> MahirəNərimanqızı
book -> Qarabağ müharibəsi (Qısa tarix)
book -> Alfred Besterdən “Qoca” əsəri
book -> Orxan Bahadırsoy Pyeslər Orxan Elsevər oğlu Bahadırsoy
book -> Orxan bahadirsoy orxan Elsevər oğlu Bahadırsoy
book -> İntiharın kölgəsi Dr. Əfzələddin Rəhimli


Dostları ilə paylaş:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


gelbaxkel---bxtiyar.html

geldiini---kronstadt-1921.html

gelecee-baki---salihl.html

gelecei-ekillendirecek.html

gelecei-ekillendirmek--5.html